Transmenu powered by JoomlArt.com - Mambo Joomla Professional Templates Club

Sagüsad:
Sakarya Güzel Sanatlar Galerisi Koruma Derneği adıyla 13 Ekim 1994 tarihinde İl Kültür Müdürlüğü’ne bağlı olarak Galeri Müdürü Oğuz Aydın başkanlığında kurulan dernek, resimden fotoğrafa, edebiyattan müziğe, diksiyondan gezi grubuna kadar değişik dallarda hizmet vermektedir. Kuruluşundan 1 Şubat 1999’a Oğuz Aydın’ın, 2 Mayıs 2001’e Bayram İnce’nin, 24 Ekim 2002’ye kadar Servet Sezgin’in, o tarihten bu yana Hıfzı Kavrayış’ın başkanlığını yürüttüğü derneğin halen yönetim kurulu üyeliklerini Ahsev Baliç, Dilek Demiröz, Servet Sezgin ve Saadet Tezkorkut üstlenmiş bulunmaktadır. Uzun süre merkezi Atatürk Parkı içerisindeki Sakarya Devlet Güzel Sanatlar Galerisi’nde bulunan, söz konusu galerinin 1999 depreminde yıkılması üzerine 2001 yılından bu yana Sakarya Caddesi’ndeki geniş bir apartman dairesinde hizmet veren dernekte, Erdal Er resim, Fatih Gürsel fotoğraf, Gürkan Kılıç diksiyon, Feridun Özdemir müzik kursları verirken, Nisan/Mayıs- 2001 tarihinden bu yana iki aylık GREN Kültür Sanat eğitim dergisi yayınlanıyor.

Hegüsad:
Hendek’te resim, bağlama ve gitar kurslarının verildiği Gökkuşağı Sanatevi olarak üç yıl kadar4 hizmet verdikten sonra 2002 yılında, Zafer Atay öncülüğündeki bir grup sanatsever tarafından kurulan Hendek Güzel Sanatlar Derneği (HEGÜSAD), resim eğitimi vermenin yanı sıra düzenledikleri yarışmalar ve gezilerin dışında, gerek üyelerine, gerekse ilçe dışındaki ressamlara Hendek’te resim sergileri açmaya devam ediyor. Sagüsad’ın bir ilçedeki benzeri olmayı hedefleyen ve Hendek gibi bir ilçede faaliyet gösterirken, Sakarya’nın diğer ilçelerine de örnek olma özelliğiyle dikkat Çeken Hegüsad’ın başarılı çalışmaları dikkati çekiyor.

Irmak Kültür Sanat Derneği / Dergisi:
17 Ocak 2001 tarihinde Yılmaz Güney’in sorumlu yazı işleri müdürlüğünde, Osman Suroğlu, Fahri A. Tuna, Mustafa Emircan, Mustafa Turan, Necati Cerrah ve Atakan Çelik’in yayın kurulu üyeliğinde, Yaşayan Sakarya Gazetesinin kültür sanat statüsüyle “Sakarya’daki kültür sanatı ülke geneline duyurmak” amacıyla yayın hayatına başlayan Irmak kültür-Sanat Dergisi, her yıl genişleyen yayın kuruluyla yayın hayatını sürdürmektedir. 02 Ağustos  2003 tarihinde Irmak Kültür Sanat Derneği adıyla kurumlaşan ve Yılmaz Güney’in kurucu başkanlığında hizmetlerini sürdüren derneğin, 1 Şubat 2004 tarihli genel kurulundan bu yana başkanlığını Fahri Tuna, yönetim kurulu üyeliklerini Mustafa Turan, Müjgan Zaman, Yusuf Mısırlıoğlu ve Yüksel Güler üstlenmektedir. Öncelikli amacı Irmak Dergisini yayımlamak olan dernek, bir yandan aylık olarak dergiyi yayımlarken, diğer yandan Faik Baysal Öykü Yarışması gibi ulusal boyutta bir yarışmayı gerçekleştirdi. Öte yandan Sait Faik Anma Programı, Sakarya’da Kültür-Sanat Paneli, 80. Yılında Cumhuriyet ve Sanat Gecesi, Hürrem Erman Gecesi gibi özel programlar düzenlerken, Uluslarası Sapanca Şiir Akşamları, Fotomaraton Fotoğraf Yarışması, Taraklı Hıdırlık Şenliği gibi geleneksel organizasyonlara katkı sunmaya devam ediyor. Çark Caddesi’ndeki bürosunda ve Irmak Derneğinin sahipliğinde son olarak 2004 Mayıs ayında 41’inci sayısı yayımlanan Irmak Kültür Sanat Dergisi ise,   Mustafa Turan’ın yazı işeri müdürlüğü, Osman Suroğlu’nun genel sanat yönetmenliği, Fahri Tuna’nın genel yayın yönetmenliği ve Ali Aktaş, Hasan Sağlam, İffet Hacıeyüpoğlu, Mehmet Elbeyli, Mehmet Özdemir, Mürşit Yazıcı, Rasim Soylu, Yaşar Şahin, Yılmaz Güney ve Yusuf Mısırlıoğlu’nun yayın kurulu üyeliğinde, Fatih Gürsel’in fotoğraf danışmanlığı ve Müjgan Zaman’ın basın ve halkla ilişkiler sorumluluğunda 32 sayfa olarak “41 sayıdır aylık düzenli yayımlanan kültür sanat dergisi” olma özelliğiyle Adapazarı basın tarihinde bir ilk olmayı sürdürmektedir. Edebiyatın değişik alanlarında örneklerin yayımlandığı dergide, Adapazarı tarihi ve kültürüyle ilgili araştırmaların yer alması da dikkat çekmektedir.

Gren:
2001 Nisan/Mayıs tarihinde SAGÜSAD’ın faaliyet bülteni olarak Saadet Tezkorkut’un sahip ve yazı işleri müdürlüğü ve Servet Sezgin’in editörlüğünde  8 sayfa olarak merhaba diyen GREN Kültür Sanat Eğitim Dergisi, kültür sanat haberlerinin yanı sıra, ilimizdeki ressam veya fotoğraf sanatçılarıyla yapılan söyleşiler ve sanat adına denemelerin yoğun olduğu bir yayın olarak dikkati çekmektedir. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’ne bağlı Sakarya Güzel Sanatlar Koruma Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Hıfzı Kavrayış’ın sahipliği, Güzide Işıklı’nın yazı işleri müdürlüğü, İsmail Arzu Açıkel, Neşe Nur User, Serdar Sarı, Tamay Açıkel ve Tuba Tünay’ın yayın kurulu üyeliğinde, Orhan Taymaz’ın sanat yönetmenliğinde yayımlanan ve son olarak  Mayıs-Haziran 2004 tarihli 14. Sayısı elimizde olan 18 sayfalık dergi, Sami Caner’in karikatürleri ve Necati Mert’in fotoğraf orijinli denemeleriyle zenginleşmektedir.

Adıyok:
Moral Kültür Merkezi Edebiyat Kulübü’nün sahipliğinde Yavuz Özyılmaz’ın sorumlu müdür, Esra Uluç, Çiğdem Gönültaş, Yasemin Balkancı’nın yayın kurulu üyeliğinde küçük boy 24 sayfa olarak Yaz’97 sayısıyla okurlarına merhaba diyen mevsimlik Adıyok Dergisi, söz konusu kulübe üye bir grup genç edebiyatseverin ürünlerinin yayımlandığı bir bülten olarak dikkati çekmektedir. Derginin 10. sayısının yayımlandığı 1999 yılı güzünden itibaren Sibel Talay’ın yayın yönetmenliğini üstlendiği mevsimlik dergi, uzun soluklu yayınının yanı sıra, 5.000 adet basımı ve ülke düzeyinde dağıtımı ile takdir toplamaktadır. Başlangıçta Bankalar Caddesi’nde daha sonra Kent İş Merkezi’ndeki yerinde yayımlanan Adıyok’ta, önceleri Esra Uluç, Aylin Günay, Yasemin Balkancı, Yasemin Genç, Selma Topçu, Özlem Rendeci, Sibel Talay, Melahat Bekki, Elif Sevinçgül, Emel Çarkçı imzaları dikkat çekerken, Sena Çağlar, Fatma Topçu Mine Bodur, Rahşan Bengi Gezgin, Okan Tan, Serhat Çiçek, Aynur Arslan, Nursen Gümüş, Neslihan Köseoğlu, Ongun Emek, Ebuzer Saray, Ferhat Demir, Kadriye Çabukcan, Aylin Günay, Hülya Gündoğar, Elif Kıran, Binnur Burcu Arıkan, Hilal Seda Şahin, Mahmut Kuru gibi isimlere rastlıyoruz.  Şiir ve deneme ağırlıklı içerikte öyküler de önemli yer tutarken, ürünlerdeki belirgin özelliğin klasik edebiyat anlayışının dışında oldukları fikri ağırlık kazanmaktadır.

Yüzedebiyat:
SRT Haber Müdürü Gürkan Kılıç’ın sahipliği, Yasemin Genç’in yazı işleri müdürlüğü, Nilüfer Erzen, Yaşar İliksiz, Hafsa Özarslan,b Melahat Bekki’in yayın kurulu üyeliği, Hüdaverdi Kendir’in grafik uygulamasıyla, P.K.218 Adapazarı yazışma adresiyle 15 x 15 cm ebadında 32 sayfa olarak 2002 yılında okurlarına merhaba diyen dergi, daha çok Adıyok’tan kopan bir grubun yayımladığı dergi özelliğini taşımaktadır. Numune, egosantrik, antifriz ve kaos alt başlıklarıyla  sadece 4 sayı çıktığına şahit olduğumuz Yüzedebiyat Dergisi, Adıyok dergisinde yayımlanan yazıların ortak özelliklerini taşırken, farklı bir edebiyat iddiasını da bünyesinde barındırmaktadır. Yüzedebiyat Dergisinin 2003’ten sonra yayımlandığına dair herhangi bir ipucu bulunamamıştır.




Sevim Türkoğlu’nun Adapazarı Büyükşehir Belediyesi tarafından Mayıs-2004 tarihinde yayımlanan “Dünden Bugüne Adapazarı”ndaki arşiv fotoğrafından anlaşıldığına göre, Adapazarı’nda 1916-18 yıllarından itibaren belediye bandosu adıyla amatör olarak bir müzik grubu görev yapmaktadır. Adapazarı’nda 1924 yılından itibaren enstrüman çalan ve müziği sevenlerden oluşan 15-20 kişilik bir grubun zaman zaman bir araya gelerek meşk ettikleri, muhtemelen o grubun devamı olarak, 1940’larda Kömürpazarı’ndaki Gençlerbirliği Kulübü’ün üst katında Adapazarı Musiki Cemiyeti adıyla bir derneğin faaliyet gösterdiği bilinmektedir. Aynı yıllarda Tümen Bandosu’un varlığı da söz konusudur. Adapazarı Belediye Bandosu ise Atıf Beyin Şefliği’nde 1954 yılında kurulmuştur.

2004 yılı Mayıs ayı itibarıyla başkanlığını Şemsettin Keklik’in yürüttüğü Sakarya Musiki Derneği ise, bir anlamda Türk Musiki Derneği olarak kurulup 1969’da lağvedilmiş olan derneğin devamı durumundadır. 11.04.1984 tarihinde dönemin Vali Yardımcısı Muammer Çetin, Milli Eğitim Müdürü Hüsnü Taş, Kültür Müdürü Saadet Dik, Sağlık Müdürü Behzat Mısırlıoğlu, K.B.B. Uzmanı Mahir Köprülü, Gazeteci Zeki Aydıntepe, Sanayici Erdoğan Kor, Mühendis Şakir Anık, Anadolu Bankası Şube Müdürü M. Reşit Kısakürek tarafından kurulan derneğin ilk dönem başkanlığına M. Reşit Kısakürek seçilmiştir. Derneğin ikinci dönem başkanlığını Mahir köprülü, daha sonraki dönemde ise Dr. İsmail Şimşek yürütmüştür.  1989 yılında dağılma noktasına gelen dernekte yeni üye kayıtları ve yapılan genel kurul seçimleri sonucunda başkanlığa Şemsettin Keklik seçilmiştir. Derneğin başkanlığını o tarihten bu yana Şemsettin Keklik yürütürken, 2004 tarihi itibarıyla Sakarya musiki Derneği’nin diğer yönetim kurulu üyeleri şu isimlerden oluşmaktadır: Abdülvahap Demirok, Derya Özdemir, Murat Ali Oğuzhan, Aysun Kırteler, Hasan Açıldı, Salih Karaca. Sakarya Musiki Derneği 1989 tarihinden itibaren İstanbul getirdiği Elif Ongun, Tolga Üsküdarlı, Erol Sayan gibi uzmanlar nezdinde açtığı kurslarla kısa zamanda “kendi sazını” yetiştirmeyi başardı. Yıl içerisinde değişik nedenlerle konserler veren dernek topluğunun şefliğini 1983-91, 1993-99 ve 2001-2003 yıllarında Kemal Ersin, 1991-93 Erol Sayan, 2000-2001 Murat Ali Oğuzhan, 2003’den bu yana Erdoğan Akkanat yapmaktadır. Nota, usul, makam, solfej, ud, keman, ney ve tambur kurslarının verildiği dernek çalışmalarını sürdürmektedir.

Adapazarı Belediyesi bünyesinde 1916’dan itibaren amatör olarak 1954’ten itibaren resmen hizmet veren Belediye Bandosu ise, 1992’de 26 enstrümanla Kent Orkestrası’na dönüşmüş, 1996’dan itibaren mehteran hizmetleri de vermeye başlamıştır. 1999 depreminde bir kısım elemanlarınını vefatı ve binasının yıkılması üzerine iki yıl kadar çalışmalarına ara veren Belediye Bandosu Mayıs – 2004 itibarıyla Adapazarı Büyükşehir Belediyesi bünyesinde Faruk Şişman Şefliğinde 19 kişilik kadrosuyla müzik ve mehteran hizmetlerini sürdürmektedir. Adapazarı Belediyesi’nin 1986 yılında açtığı Belediye Konservatuarı İstanbul’dan getirilen Türk Müziğinin çok önemli üstadlarıyla üç yıllık süre içerisinde ilin müzik hayatına çok önemli bir destek ve katkı sunmuşken, 1989 yılı ortalarında bilinmeyen bir nedenle kapatılması büyük bir kayıp olarak nitelendirilmektedir.

Adapazarı’nda müzik çalışmaları denilince akla gelebilecek iki grup ise, Nejat Tezcan’ın şefliğindeki Sakarya Tarihi Türk Müziği Topluluğuyla yazar İ. Erdinç Şumnu’nun öncülüğündeki Adapazarı Tarihi Türk Müziği Topluğu olup, her iki topluluğun Kurtuluş Şenlikleri, Ramazan Etkinlikleri gibi nedenlerle şehrimizde verdikleri enfes sanat müziği ve tasavvuf müziği  konserleridir. 2004 tarihi itibarıyla her iki grup da çalışmalarına – maalesef - ara vermiş durumdır.

Sefer Beyenal başkanlığındaki Sakarya Müzisyenler Derneği de 1999 depreminin yaralarının sarıldığı beş yıllık süreçte önemli konserler gerçekleştirmiş bir müzik grubudur. SAGÜSAD’ın müzik kursları ve zaman zaman konserler vermesi de ilimiz müziğine katkı sayılmalıdır.

Öte yandan Udi Emre Hırand, Bestekar-Ses Sanatçısı Ziya Taşkent (1932, Adapazarı - 1999, Yalova), Lamia Taşkent, Zeki Gündüz, Coşkun Erdem, Esin Engin, Ayşegül Aldinç, Mustafa Topaloğlu, Erkan Mutlu, Kaya Kayabaşı, İhsan Kayral, Ethem Acar, Erol Güdüloğlu,  Ali Fuat Yılmazoğlu gibi sanatçılar, şehrimizde doğup büyüyen ve ülke genelinde tanınmış müzik adamlarıdır.






Sakarya; Televizyon dünyasına iki TRT Genel Müdürüyle önemli bazı sunucu ve programcıları kazandırmıştır. 1981 yılında TRT Genel Müdürlüğü görevine getirilen Emekli Tuğgeneral Macit Akman (1922, Geyve) ile 2004 yılında TRT Genel Müdürlüğü’ne atanan Türkiye’nin sayılı kültür adamlarından Şenol Demiröz (1950, Adapazarı), televizyon dünyasının tanınmış yöneticileridir. Öte yandan Türk televizyon dünyasının popüler sunucu ve programcılarından İsmail Uğur Dündar (1944, İstanbul), tanınmış sunucu Bülent Özveren (1943, Adapazarı) ve tanınmış haber spikeri Mehmet Alkaş (1950, Hendek), Show – TV’nin ünlü spor yorumcusu Şansal Büyüka, spor spikeri Sabri Ugan ve  spiker Burhan Güven, ilimizde doğup büyüyen veya Adapazarı kökenli ailelerin çocuklarıdır. Sakarya’da halen iki özel televizyon kanalı yayın yapmaktadır. (Kanal 54 – Sakarya Radyo ve Televizyonu “SRT”)





ASM (Abasıyanık Sanat Merkezi):

Adapazarı Belediyesi tarafından, Atatürk Bulvarı’nın Yenicamiye yakın bir bölümünde, önceleri spor salonu iken, 303 koltuklu sineması, 100 kişilik kafetaryası, 50 metrekare sergi salonuyla 1993 yılında hizmete açılan Abasıyanık Sanat Merkezi (ASM), şehrimizde sinemacılığının yeniden canlanmasında önem taşımasının yanı sıra, yüzlerce konferans, panel, tiyatro gösterimiyle 1993-2003 yıllarının en önemli ve prestijli salonu olmayı başarmıştır. Özellikle 1995 yılında açılan teras kafetaryasıyla gençliğin en çok rağbet ettiği alanlardan biridir. Özellikle 1999 depremi sonrasında ilin tek sanat sergi salonu haline dönüşen ASM, Sakaryalı bir çok amatör-profesyonel sanatçının eserlerinin sergilenmesine mekan oluşturarak, sanata önemli katkılar sunmuştur. 2003 yılında AKM’nin açılmasıyla önemli oranda gerileme yaşayan ASM, kafeterya ve sanat sergi salonu hizmetinin yanı sıra tiyatro ve evlendirme hizmetleri üzerine yoğunlaşmıştır.

 

AKM (Adapazarı Kültür Merkezi):

Kısa adı AKM olan Adapazarı Kültür Merkezi’nin, Atatürk Parkı’nda halk arasında Şemsiyeli Park olarak bilinen alanda, Adapazarı Büyükşehir Belediyesi’nce 2001 yılında inşaatına başlanmış ve 2003 sonbaharında kısmen hizmete açılmıştır. 17 Ekim 2003 tarihinde 29 sanatçının serlerinin sergilendiği Sakaryalı Sanatçılar Karma Sergisiyle hizmete giren AKM’de, toplam 314, 130, 88, 86 koltuklu 4 salonlu toplam 618 kişilik sinema salonları, henüz tamamlanmamış durumdaki 486 kişilik tiyatro sahnesi, 90 metrekarelik sanat sergi salonu ve üç katında kafeteryalar bulunmaktadır. Kısa süre içerisinde ilimiz sanat çevreleriyle gençliğin ilgi odağı olmayı başaran AKM’nin tiyatro sahnesinin de açılmasıyla şehrimizdeki çok önemli bir boşluğu doldurması bekleniyor.

 

AFA (Ahmet Faik Abasıyanık Kültür Merkezi):

Adnan Menderes Caddesi üzerinde (İzmit Caddesi), şehrimizin köklü ailelerinden Abasıyanıklar tarafından “babaları Ahmet Faik Abasıyanık’ın adı verilmesi” koşuluyla bağışlanan arsada 1983 yılında dönemin valisi Hayri Kozakçıoğlu tarafından inşaatı başlatılan kültür merkezi, çeşitli nedenlerle bir türlü tamamlanamamış olup, 1999 depremi sonrasında inşaat halindeki binanın Sakarya Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’ne devri üzerine, Uluslararası Hristiyan Kiliseler Birliği (Caritas)’nin maddi destekleriyle 26 Aralık 2002’de kısmen hizmete açılmıştır. 206 kişilik tiyatro sahnesi-konferans salonuyla bir kısım binalarının hizmete açıldığı merkeze, Ahmet Faik Abasıyanık (AFA) Kültür Merkezi adı verilmiş olup, o tarihten bu yana tiyatro, konferans, panel ve bir kısım sanat sergilerine ev sahipliği yapmaktadır. Binanın tamamlanan diğer kısımlarında ise Sakarya Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’nin resim, seramik vs. gibi bölümleri eğitim hizmeti görmektedir.

 

Prestij Sineması:

Sakarya Üniversitesi’nde öğrenci sayısının hızla artması ve Türk seyircisinin yeniden sinemaya dönmeye başlaması üzerine Adapazarı’nda sinema tekrar ilgi görmeye başlayınca, 1998 yılında Adnan Menderes Caddesi’nin Bakkallar Durağı karşısında toplam 981 koltuklu 6 salondan oluşan Prestij Sineması hizmete girmişti. AKM açılana kadar ilin en prestijli ve ilgi gören sineması olan Prestij, 2005 yılından itibaren Çark Caddesi’nde inşa edilen yeni yerinde hizmet vermeyi planlıyor.

 

AKM – Vizyon Sineması:

Sakarya’da sinema işletmeciliği denilince ilk akla gelen Erman Ailesi, 1946 yılından bu yana işlettikleri Kavaklar Caddesi’ndeki Saray Sineması’nın yerine 1990’ların başında Ermanhan’ı inşa edince, sinemacılıktan kopmak zorunda kalmıştı. Türk seyircisinin yeniden sinemaya dönmeye başlaması üzerine söz konusu aileden Mehmet Erman, 2002 yılında Kavaklar Caddesi Bayraktar İşhanı’nın birinci katında 116 ve 106 kişilik 2 salondan oluşan 222 kişilik Oscar Sinemasını tekrar hizmete açtı. Sinema, 2004 yılbaşından itibaren Erman ailesinden Belpaş tarafından kiralanarak, AKM Vizyon Sineması adıyla ildeki sinemacılık hizmetini sürdürmektedir.

 

SAÜ Süleyman Demirel Kültür Merkezi:

Sakarya Üniversitesi Esentepe Kampüsü içerisinde Kütüphane Binasının 4. Katında 1998 yılında hizmete giren 422 kişilik Süleyman Demirel Kültür Merkezi, bir çok sempozyum, panel, konferans, söyleşinin yanı sıra tiyatro oyunlarına da ev sahipliği yapmaya devam etmektedir.

 

Bağdagül Sanatevi:

Zübeyde ve Bağdagül Atan adlı kardeşler tarafından “Sakarya’da Geleneksel Türk Sanatlarını yaşatmak” amacıyla, 1 Ekim 2001 tarihinde Çark Caddesi’nde hizmete giren Bağdagül Sanatevi, geçen üç yıllık süre içerisinde ebru, hüsn-ü hat, tezhib, güzel sanatlar fakültelerine hazırlayıcı resim kurslarının yanı sıra, hobi grubuna da ahşap boyama, dekoratif mum yapımı, cam boyama, takı tasarımı ve rölyef kurslarını sürdürmektedir.






Hat:

Geleneksel Türk Süsleme Sanatları denilince akla hat, ebru, tezhib, rölyef  ve oyma gelmektedir. 2004 yılı itibarıyla ilimizde icazet (yeterlilik izni) sahibi 2 hattat bulunmaktadır. “Hat Örnekleri” kitabı da bulunan ve Süleymaniye Camii Başimamlığı’ndan emekli olan Hattat Saim Özel (1919 - 2005 Taraklı)’in eserleri, Mekke’de Kral Halid Tüneli, bir çok İstanbul Camisiyle özel bazı koleksiyonlarda bulunmaktadır. Hat dalında ilimizdeki ikinci sanatçı ise, Sakarya Üniversitesi Türk İslam Sanatları Tarihi Öğretim Üyesi olarak çalışan Yrd. Doç.Dr. Mehmet Memiş (1960, Çorum)’tir. Yurt içi ve dışında 10’u kişisel bir çok sergi açan Memiş, ilimizde hat dersi vermeyi de sürdürmektedir. Aslen Adapazarılı olan ve halen Kocaeli Üniversitesi’nde Öğretim Üyesi olarak görev yapan İkramettin Karaman, hat ve resim sanatının ikisinde de eserler vermeyi sürdürmektedir. Bu arada hat ve gravür alanında, yakma tekniğiyle bir çok eser veren, kişisel ve karma sergiler açan bir diğer sanatçımız ise Adnan Kalaycıoğlu (1952, Adapazarı)’dur. Öte yandan ilimizde Muammer Gültekin, Nafi Özdin, Nihat Bağçeli de amatör olarak hat çalışmalarını sürdürmektedirler.

 

Ebru ve Tezhib:

Geleneksel Türk Süsleme Sanatları içerisinde çok önemli bir yer tutan ebru ve tezhib alanında, ne yazık ki uzun yıllar ciddi bir çalışma görülememiştir. 1995 sonrası rastlanan bazı olumlu çabalar ise henüz amatörlük düzeyindedir. İlimizde Suat Önal, Ali Kasım Aksoy ve Ömer Sadık Kendir’le ilk ebru ve tezhib çalışmaları, Bağdagül Sanatevi’nin kuruluşuyla hız kazanmış, Zübeyde ve Bağdagül Atan’ın açtıkları sergiler ve verdikleri eğitimle ilerleme kaydedilmiştir. Ebru sanatçısı Ayla Makas’la çalışmalarını sürdüren Meral Yeleri Akay (1954, Bursa) ve Mehmet Akif İlköğretim Okulu öğretmenlerinden Mehmet Sarı (1966, Adapazarı), ilimizde ebru sanatına katkı sunanların başında gelmektedir.

 

Rölyef:

Bitki parçalarıyla resim yapma esasına dayanan rölyef dalında ise ilimizde Avni Öztürk ve Süha Erdir’den söz etmek mümkündür. Her iki sanatçı da rölyef alanında özgün eserler vermiş ve bir çok kişisel-karma sergilere katılmışlardır.

 

Oyma:

Ağaç üzerine hat yazıları oyma esasına dayanan oyma sanatında ilimizde eser veren sanatçılar Mustafa Emircan (1957, Hendek) ve Vahap Yaşar (1959, Kaynarca)’dır. Öğretmen kökenli her iki sanatçı da amatörce çalışmalarını sürdürmektedirler.





Adapazarı’nda tiyatro faaliyetlerinin geçmişini 1860’lara götürmek mümkündür. Zira Ermeni sanatçılardan oluşan ve 1863 yılında dağılan Şark Tiyatrosu oyuncularının Anadolu’ya dağılarak tiyatro faaliyeti gösterdikleri, 1890 yılında Adapazarı’nda 12.810 Ermeni Gregoryen nüfusun yaşadığı, aynı yıllarda Adapazarı’nda dört kız ortaokulu, dört erkek lisesi, bir misyoner okulunda toplam 1.240 Ermeni öğrencinin öğrenim gördüğü bilinmektedir. Söz konusu okullarda tiyatro gösterimlerinin yapılmış olması kuvvetle muhtemeldir. Adapazarı’nda kaynaklara dayalı olarak bilinen ilk tiyatro gösterimi, İstanbul Dar’ül-Bedayi Tiyatrosu’nca (İstanbul Şehir Tiyatroları), 1922 yılında Kömürpazarı Havuzlu Kahve’de oynanan Aka Gündüz’ün “Muhterem Katil” adlı oyunudur. Ermeni oyuncular Zabel, Anayis, Sara Mannik ve Roza Hanım’larla, Şadi Nurettin Şefkati, Rıza Fazıl, Mehmet Kemal, Vasfı Rıza Zobu, ve Hazım Körmükçü’nün rol aldığı oyun, Adapazarı Ankara Kıraathanesi’nde tekrar sahnelendiği bilinmektedir. Aynı yıl Şadi Bey yönetimindeki Milli Sahne’nin de Adapazarı’na turne yaparak oyunlar sahnelediği kayıtlarda mevcuttur. 1924 yılında ise Komik Mümin Kumpanyası, Şişman Muammer Sahne Sanatkarları ve Sabık Dar’ül-Bedayi Sanatkaran Grubu’nun, ilimizde bazı oyunlar sahnelediği de bilinmektedir. Aynı yıllarda Cumhuriyet Kıraathanesi’nde de bazı oyunların sahnelendiği ifade edilmektedir.

Adapazarı’nda, İstanbul kökenli grupların turne amaçlı gösterimleri dışında, yerel tiyatro gruplarının ilk oluşumu 1932 yılında bütün yurtta faaliyete başlayan Halkevi kökenli olanlarıdır. Eşref Sayit’in Kocaeli Valiliği (1927-34) döneminde) 1932 yılında 2 katlı olarak inşa edilen Adapazarı Halkevi binasının ek kısmındaki sinema salonu, aynı zamanda tiyatro sahnesi olarak kullanılmaktaydı. 1933 yılında ilimizde oluşturulan Halkevi Temsil Kolu, 1934 yılında Polis Memuru Fehmi Varsan’ın temsil kolu başkanı seçilmesiyle atılım gerçekleştirir ve Direktör Ali Bey’in Misafir-i İstiskal’ini hazırlar. Fehmi Varsan’ın İstanbul’a tayini sonrasında temsil kolu oyunlarını, Sabihahanım İlkokulu Müdürü Zeki Tanır’ın yönetiminde, İlçe İlköğrteim Müdürü Talat Tarkan, Karaosman İlkokulu Müdürü Remzi Gençosman, Adapazarı Ortaokulu Türkçe Öğretmeni Hasan Balcıoğlu, Ali Şemsi ve Cahit Tunç'un rol aldığı oyunlarla sahneliyordu. Sakarya’nın il olduğu 1954 yılında Halkevlerinin kapatılması sonucu, temsil kolu da faaliyetlerini okulların tiyatro kolları aracılığıyla sürdürmeye çalıştı.

1950-70 yılları arasında ilimizde tiyatro faaliyetleri, daha çok Adapazarı Ortaokulu ve Adapazarı Lisesi’nin kol faaliyeti olarak ön plana çıkmış, bu dönemde Hasan Balcıoğlu, Meziyet Akkemik, Gülçin Devrim, Rüknettin Bağcı ve Necati Mert gibi öğretmenlerin öncülüğünde bir çok oyun sahnelenmiştir.

1960-80 arasında Resul Arslan yönetimindeki Alparslan Oda Tiyatrosu, Sait Yalım, Nevzat Bayrak’ında içinde eyer aldığı Ülkü Tiyatrosu, Necati Mert ve Savaş Korkmaz’ın öncülüğündeki Genç Tiyatrocular, Cavit Yur ile Ekrem Tokdemir’in yönetiminde Yurdemir Tiyatrosu, M. Selahaddin Şimşek yönetiminde Salih Deniz, Mehmet Sami Çakmak, Alaattin Taşçeken’in katılımıyla Beyaz Leke Tiyatrosu, Salim Atar, Erdal Er, İffet Erdoğan ve Arif Nazım’ın yer aldığı Halk Eğitim Merkezi (HEM) Oyuncularının bazı oyunları sahnelediği bilinmektedir. Adapazarı’nda 1970’li yılların en önemli tiyatro grubu olan Beyaz Leke Tiyatrosu olup, Ali Nar’ın Muhtar Kafası ve Necip Fazıl’ın Siyah Pelerinli Adam adlı oyunlarını Türkiye genelinde 60’ın üzerinde ilde sahneleme başarısını göstermiştir.

1960 ve 70’li yıllarda Türkiye’nin bir çok ünlü tiyatro grubunu ve tiyatrocusunu ilimize getirerek, Adapazarı halkına sunan organizatör Hamdi Özarutandır‘dir. Özarutan dönemin popüler grup veya tiyatrocularını sanatseverlerle buluşturarak şehrimize önemli katkılar sunmuştur.

1980-90’lı yılların ilimizdeki en önemli tiyatrocusu Salim Atar’dır. 1983’te aralarında İffet Erdoğan, Ufuk Güngörsün gibi genç oyuncuların da bulunduğu isimlerle Sakarya Sanat Tiyatrosu’nu kuran Salim Atar, yönettiği ve baş rolünü oynadığı Şaban Yine Şaban adlı oyunuyla büyük ilgi görmüş, 1985-89 yılları arasında da Adapazarı Belediyesi Konservatuarı Tiyatro Bölümünde eğitici ve yönetmenlik üstlenerek, bir çok oyunu sahnelemiş, 1990’larda ise Özel Sakarya Lisesi Tiyatro Kolu ve Halk Eğitim Merkezi Tiyatro Bölümünü yönetmiştir.

1990’larda ise Kamil Övünç ve Osman Karpuz’un dikkati çektiklerini görüyoruz. Adapazarı Belediye Tiyatrosu’nda yıldızı parlayan Övünç, kuruduğu gruplarla özellikle geleneksel tiyatronun temel öge ve unsurlarını sergilemeye devam etmiş; ortaoyunu, karagöz-hacivat, meddah tiplemeleriyle dikkat çekerken, bazı televizyon dizilerinde de rol almıştır. Osman Karpuz ise, Yunus Emre Sanat Tiyatrosu (YEST) adıyla bir tiyatro grubu oluşturarak, sahnelediği bazı oyunlarda yazıp yönetmiş ve oynamıştır.

2000’li yıllarda ise Sakarya Tiyatro Topluluğu, Adapazarı Büyükşehir Tiyatrosu, Kamil Övünç Tiyatrosu ve Sapanca Kültür ve Sanat Topluluğu’ndan söz etmek gerekir.

Osman Karpuz ve Oktay Sarı yönetiminde Timur İpekli, Osman Şenli, B. Kaan Uçak, Güngör Kurt, Özge Özçelik, İnci Ustabaş ve Aylin Kalender’in bir araya gelmesiyle oluşan tiyatro grubu, önceleri Sakarya Sahnesi, sonraları Sakarya Tiyatro Topluluğu adıyla, “Bombacı”, “İcat”, “En Büyük Başkan” gibi oyunları sahnelemiştir.

24 Ocak 2001 tarihinde İstanbul Şehir Tiyatroları oyuncusu Hasan Hüseyin Karabağ yönetiminde tiyatro eğitim çalışmalarına başlayan Adapazarı Büyükşehir Tiyatro Kulübü, Ahmet Vefik Paşa’ın bir Moliere uyarlaması olan “Zoraki Tabip”’le 22 Haziran’da Adapazarı Kurtuluş Şenliklerinde sahne almıştır. Seçkin Bayramoğlu, Emel Gülcan, Eyüp Can, Ümit İkiz, İlyas Demirel, Sinem Durmuşoğlu, Bilgehan Özkan, Timur İpekli, Harun Pekşen, Arzu Oruç, Onur Bahtiyar, Nihat Aydıncı, Emrah Demir ve İdris Yavuzyiğit’ten oluşan Büyükşehir Tiyatro Kulubü, Hasan Hüseyin Karabağ’ın yazıp yönettiği Ters Evlenme adlı ortaoyunu, Karagöz Elma Şekeri adlı gölge oyunu, Necati Cumalı’nın Ezik Otlar’ını 120’in üzerinde gösterime sunarken, çevre ilçelerle Ankara, İstanbul ve Bolu’daki bazı festivallerde de sahne aldı. İki yıllık bir süre sonunda özel tiyatroya dönüşen grup Maviydi Bisikletim adlı oyunu birkaç defa sahneledikten sonra dağıldı. Söz konusu gruptan sadece Seçkin Bayramoğlu, ASM Tiyatro Grubu adıyla her Cumartesi ASM’de gölge oyunu ve meddah gösterisini sürdürüyor.

Kamil Övünç Tiyatrosu ise, 1990’lardaki çizgisini koruyarak, geleneksel ortaoyunu ve gölge oyunu gösterilerini, 2000’lerde de sürdürürken, kısa akı SAKÜT olan Sapanca Kültür ve Tiyatro Topluluğu, tiyatro ve sinema oyuncusu Mustafa Suphi’nin yönetmenliğinde Cemal Karaağaç, Tuncer Serdaroğlu, Ekrem Pehlivanoğlu, Eren Satıroğlu, Gül Adıyaman, İnci Güç, Mine Pulat, Pınar Kızılırmak, Ramazan Özdemir ve Tülay Bekar’ın katılımıyla; Memet Baydur’un Düdüklüde Kıymalı Bamya, Turgut Özakman’ın Töre ve Cemal Karaağaç’ın Sabanca adlı oyunlarını başarıyla sahnelemiştir.

Adapazarı’nda tiyatro alanında 2000’lerde dikkat çeken bir başka grup ise Sakarya Üniversitesi Tiyatro Kulübü’dür. Kısa adı SAÜ Tiyatro Kulübü olan grup, sahnelediği “Erkekler mi Kadınlar mı?”, “Ezop”, “Eşeklerin Kulakları”, “Papaz Kaçtı”, “Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım” gibi oyunlarla Sakaryalı tiyatro severlere farklı bir lezzet sunmayı başarmıştır.

Sakarya’daki tiyatro sanatının ilgi görmesinde Adapazarı Büyükşehir Belediyesi’nce Fahri Tuna’nın öncülüğünde, ilki 09-16 Mayıs 2000’de, ikincisi 08-15 Mayıs 2003’te, üçüncüsü 22-29 Mayıs 20004’te gerçekleştirilen Adapazarı Geleneksel Tiyatro Günleri’nin de payı büyüktür. İstanbul Şehir Tiyatroları’nın, “Kadın ile Memur”, “Don Kişot Petmen’e Karşı”, “Sultan Gelin” adlı oyunlarla, Ankara Başkent Tiyatrosunun “Bir Adam Yaratmak”, “Siyah Pelerinli Adam”, “Tohum”’la desteklediği şenlikte, Uğurböceği Yalçın Özden Tiyatrosu, Ulvi Alacakaptan Tiyatrosu gibi ulusal tiyatro grupları ve yerel tiyatro grupları sahne alırken, bir çok ünlü tiyatro sanatçısı da söyleşilerle şenliği zenginleştirmektedirler.

Türk Tiyatrosunun önemli oyuncularından Salih Kalyon ile Sema Yunak da Adapazarılıdır




Seramik alanında Sakarya’nın adını duyuran sanatçımız Melike Abasıyanık Kurtiç (1930, Adapazarı)’tir. Yurt içi ve dışında bir çok segilere katılan ve ödüller alan Kurtiç, seramik gereçlerinin tüm imkanlarını kullanarak oluşturduğu tabiat esintisi formları ile sermaik dalının ilk ve ünlü uygulayıcılarından biridir.

Bu alanda ikinci sanatçımız ise Ayla Canay Tek (1978, Adapazarı)’tir. Çalışmalarını halen Eskişehir Osman Gazi Üniversitesi’nde sürdüren genç sanatçı, seramik alanda kişisel sergiler açarak ve eğitim vererek sanata katkısını sürdürmektedir.

Sakarya Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’nde açılan seramik bölümünün de ilimizde seramik sanatına olumlu katkılarından söz etmek gerekir.





Gerek Adapazarı’nda sinemaların faaliyete geçmesi, gerekse Adapazarı’nda filmlerin çekimlerinin gerçekleşmesi, 1930’ların başlarına kadar uzanırken, sinema dünyasında ilimizi yapımcı Hürrem Erman temsil etmektedir. Reşat Nuri Güntekin’in eserinden uyarlanan ve yönetmenliğini Muhsin Ertuğrul’un üstlendiği Ankara Postası filmi, 1930 yılında ilimizde İzmit Caddesi, Çark Caddesi ve Cevatbeyin Çiftliği’nde çekilmiştir. Aslen Selanik kökenli olan ve ilimize 1925 yılında yerleşen ve 1936’dan itibaren sinema işletmeciği yapan Erman Ailesi, 1948 yılında Erman Kardeşler Film Şirketi’ni kuruyor ve Damga, Allah Kerim, Vurun Kahpeye filmlerini Adapazarı sokaklarıyla II. Jüstinyanus Köprüsü’nde çekiyorlardı. 1950 yılında işlerini ayıran ailede, Hasan (1896, Vodina), Hüseyin (1901,Vodina), Besim (1906, Vodina) kardeşler 1946’da hizmete açtıkları Saray Sineması’nı alırken, diğer kardeş Hürrem Erman (1912, Vodina – 2003,İst.) ise film şirketini üstleniyordu. Önce İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni ardından Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümünü bitiren Hürrem Erman, kurudğu Erman film’le 1950-84 arasında 74 filmin yapımcılığını gerçekleştirirken, Yeşilçam’da güçlü ve güvenilir firmaları arasında yer almayı başarıyordu.

Öte yandan 1930’ların başından itibaren Adapazarı’nda sinema işletmeciliği fikri cazibe kazanırken, Kömürpazarı’ndaki Asri Sineması (1932) ve Halkevi Sineması (1933) ve Erman Sineması (1936)’nda önceleri sessiz, sonraları Bir Millet Uyanıyor, İstanbul Sokakları, Karım Beni Aldatırsa gibi sesli filmler gösterime giriyordu. Aynı yıllarda Adapazarı’nda büyük bir sinemacılık atağı başlıyor; Yeni (1940), Saray (1946), Atlas (1953), Melek (1958), Fitaş (1962), Yıldız (1968) sinemaları açılırken, sinema işletmeciği 1950 - 1975 arası altın çağını yaşıyor, ailenin sinemaları terk etmesi üzerine söz konusu sinemalar, 1980’lerde bir bir kapanıyor, yerlerinde modern iş hanları pasajlar yükseliyordu.

Adeta can çekişen sinemacılık; 1992 Sakarya Üniversitesi’nin kurulması ve seyircinin yavaş yavaş sinemaya dönmesiyle yeniden canlanıyor; ASM (1993), Halk Eğitim Merkezi Salonu (1998) hizmete giriyordu. 1999 depreminde sosyal hayat kısa süreli bir kesintiye uğrasa bile, Sakarya Üniversitesi’nde öğrenci sayısının 25 binlere ulaşmasıyla ülkenin her yöresinde olduğu gibi küçük ama çok salonlu sinemalar dönemi başlıyordu: 6 salonlu Prestij (1998), 3 salonlu Oskar (2002, 2004’te Vizyon adını aldı), 4 salonlu AKM (2003) sinemaları birbirinin peşi sıra hizmete giriyordu.

Sakarya, Türk Sinemasına, yapımcı Hürrem Erman’ın yanı sıra, Hale Soygazi, Yıldırım Gencer, Zeynep Değirmencioğlu, Ömercik (Ömer Dönmez) ve Mahmut Hekimoğlu gibi oyuncularla sinema eleştirmeni Maruf ve Burçak Evren kardeşleri kazandırmıştır.






Karikatür sanatı açısından Sakarya’mız, diğer sanat dallarına oranla daha az gelişmiş kabul edilebilir. Burada kuşkusuz düzenli ve örgütlü bir karikatür eğitimi verilememiş olmasının da payı vardır.
Sakarya’da karikatür denilince ilk akla gelen isim Sezgin Burak(1935, Adapazarı – 1978, İst.)’tır. Ulusal basındaki bir çok günlük gazete ve dergilerde çizen Burak’ın en tanınmış eserleri, Hürriyet gazetesindeki “Bizimkiler” ve “Tarkan” tiplemeleridir. Sezgin Burak gibi, Adapazarı’nda büyüyüp İstanbul basınında çizen karikatüristlerimizden biri de Sami Caner(1951, İst.)’dir. 4’ü uluslar arası olmak üzere 36 ödül sahibi çizerimiz Caner’in yayımlanmış 5 kitabı bulunmaktadır. Sanat ve meslek hayatının tamamını Adapazarı’nda geçiren bir diğer tanınmış çizerimiz Osman Suroğlu (1955, Tunceli)’dur. Ulusal basında çizen Suroğlu’nun 11 kişisel sergisi, 16 uluslar arası ödülü ve 5 kitabı bulunmaktadır.
İlimizdeki karikatür faaliyetleri kapsamında Kaynana Dergisinden de söz etmemek olmaz. 10 Nisan 1984 tarihinde 40 liralık birim fiyatla okurlarına merhaba diyen ve künyesinde “iki haftada bir çıkar” yazan KAYNANA karikatür dergisinin, “imtiyaz sahibi Yılka Reklamcılık adına Muzaffer YILDIRIM, sorumlu müdür Tuncer KALAYCI, baskı Fotosan Ofset İzmit, idare yeri Atatürk Bulvarı Tezemirler Pasajı No: 30 Adapazarı tel. 18034” olarak görülmektedir. Sadece 4 sayısına rastlayabildiğimiz ve muhtemelen 4 sayıdan sonra yayınına ara verdiğini sandığımız 16 sayfalık A-4 ebadındaki karikatür dergisinin, kapağını Selahattin AKBULUT’un çizgileri süslemekte, ayrıca Özgür ATEŞ, Ayhan TIKNAZ, Sedat MİŞE, Hakan ŞAŞMAZ’la soyadları yazmayan Nafi, Melih, Sinan, Ufuk, Recep ve Salih’in çizgileri yanı sıra Turgay-Selahattin veya Turgay - Ayhan imzalarından öğrendiğimize göre Turgay ARICIOĞLU’nun da fikirlerinin yer aldığı görülmektedir.
Öte yandan Sakarya’mızda Yaşar Yılmaz, Melih Yağlar, Eşref Kotan da amatörce karikatür çizmektedirler.






Sakarya’da Güzel Sanatların dalları içerisinde en gelişmiş bölüm fotoğraf sanatıdır. Bu gelişmede en büyük payın Hüsnü Gürsel’le İbrahim Zaman’a ait olduğunu da belirtmek gerekir.
Adapazarı’nda ilk fotoğrafçıların 1920’lerin sonlarıyla 1930’lu yılların başlarından itibaren görünmeye başladığını söyleyebiliriz. Eldeki arşiv fotoğraflarına göre ilimizde ilk fotoğrafhaneler Foto Kadri Vehbi, Foto Kemal Nadir, Zafer İkbal Fotoğrafhanesi, Foto S.M. (Salih Münür), Şark Pazarı Sadettin Ticarethaneleri Adapazarı Şubesi’dir. Onları 1940 ve 50’lerde Foto Tan (Mahmut Öztunç), Foto Artist (M. Kazım- Hasan Özdilek, sonraları Foto Tan’la birleşerek Foto Artan), Foto Aile (Ali Rıza Yuvacı), Foto Ada, Foto Güneş, Foto Lale (Mustafa Elele), Foto Sabah (Bünyamin Elele), Foto Şehir (Mümtaz Ertürer, Naci Sevinç), Foto Akın (Mustafa Mert) ve Foto Yıldız’dır. Bu işyerlerini 1960’larda Foto Zaman (Hüsnü Gürsel, İbrahim Zaman ve Salih Gümüş), Foto Renk, Foto Görçek (Naci Sevinç), Foto Saray (İbrahim Zaman), Foto Nur (Ahmet Günçıkan)’dur.
İlimizde fotoğraf sanatının miladı 1954 yılında, Gazi Eğitim Enstitüsü Resim-İş Bölümü bitirdikten sonra değişik illerde resim-iş öğretmenliği yaparken, diğer yandan fotoğrafla ilgilenen Hüsnü Gürsel’in, Arifiye Öğretmen Okulu’na atanması kabul edilebilir. Hüsnü Gürsel’e ilerleyen yıllarda Naci Sevinç, Mümtaz Ertürer ve İbrahim Zaman katılır ve grup ilk karma fotoğraf sergisini 1962 yılı şubat ayında Halkevinde açar. Amatör olarak çalışmalarını sürdüren Hayri Yazıcıgil’in de katılımıyla güçlenirler ve ADAPAZARILI GRUP-5 adını alarak sanat çalışmalarını yoğunlaştırırlar. 1964’de Adapazarı Kurtuluş Şenlikleri Fotoğraf Yarışması’ndaki bir çok ödülü kazanmayı başaran grup, 1965 yılında İstanbul Belediye Şehir Galerisi’nde il dışındaki ilk karma sanat sergisini açar.
Grup-5’in etkisiyle Adapazarı’nda fotoğrafa ilgi artış gösterir. 1966 yılında Ferruz Ertürer, Barbaros Gürsel, Ruhi Sakman, Faruk Erinç, Ayhan Öner, Namık Gürkan, Rüştü Onaran, Muzaffer Ercan, ve Gazi Ülgen’den oluşan fotoğrafa gönül vermiş bir grup genç bir araya gelerek ADAPAZARILI GRUP-2’yi kurarlar, 1967 ve 1968 Adapazarı Kurtuluş Şenliklerinde karma sergilerini açarlar.
Sanat çalışmalarını yoğun olarak sürdüren her iki grup, 08 Kasım 1970 tarihinde birleşerek ADAPAZARI FOTOĞRAF AMATÖRLERİ KULÜBÜ - AFAK’ı kurarlar. 1972 yılında İstanbul Belediye Şehir Galerisi’nde karma sergi açan AFAK üyeleri, diğer yandan fotoğraf yarışmalarında bir çok ödüller kazanı. Süresinde genel kurul yapmadığı gibi bir nedenle 1972 sonunda kapatıldığında AFAK üyeleri iki yıllık sürede, 29 kişisel – karma sergi açmış, yurtiçi-dışı 17 yarışmaya katılmış ve bazı ödüllerin yanı sıra binin üzerinde eser de sergilenmeye değer bulunmuştu. AFAK’ın kapatılmasının ardından ilimizdeki fotoğraf çalışmalarının daha çok kişisel çabalarla devam ettiğinin görüyoruz.
1980 ve 90’lı yıllar, ilimizde üç genç sanatçının doğuşuna tanıklık eder. Adapazarılı Grup-2’nin kurucularından olan Barbaros Gürsel (1950, Göl), 1975’ten itibaren Marmara Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi Fotoğraf Bölümü’nde öğretim üyesi olarak görev alırken, fotoğraf alanında doktor (1983), doçent (1997) ve profesör (2002) olurken, ulusal ve uluslar arası bir çok yarışmada ödüller kazanır. Hüsnü Gürsel ve İbrahim Zaman’dan temel fotoğraf eğitimi alarak gelişmelerini sürdüren, ülke düzeyinde bir çok ödüller alan diğer iki sanatçımız ise Servet Sezgin (1960, Derince) ve Fatih Gürsel (1965, Adapazarı)’dır.
1994‘te Galeri Müdürü Ressam Oğuz Aydın’ın öncülüğünde kurulan Sakarya Güzel Sanatlar Galerisi Koruma Derneği (SAGÜSAD) bünyesinde Fatih Gürsel ve Servet Sezgin tarafından verilen fotoğraf eğitiminden ve 2001 yılından bu yana iki aylık olarak yayınlanan GREN dergisinden bir çok kişi faydalanmış; dernek bünyesinden İ. Arzu Açıkel, Tuba Tünay, Erdal Koçdemir, Dr. İsmail Hakkı Baliç, Dilara – Hıfzı Kavrayış, Tuna Özata, Tahsin Topçu, M. Tuncer Açan, Mine Oğuz, İlhan Ağun, Selma Kazancı Kılkış, Gökhan Aydemir, Dilek Demiröz gibi amatör sanatçıların yetişmesine ve gelişmesine öncülük etmiştir. Sakarya’da fotoğraf sanatıyla amatör olarak ilgilenen, bu sayılan isimlerin dışında Yahya Razi Tunalı, Süleyman Gündüz, Suat Önal, Ömer Sadık Kendir, Ali Kasım Aksoy, Fahri Tuna, Raif Karapekmez’den söz etmek mümkündür.
Adapazarı Büyükşehir Belediyesince, 1998 yılından bu yana her yıl haziran ayı başında yüzlerce katılımla gerçekleştirilen ve ödülleri 21 Haziran Kurtuluş Şenlikleri’nde verilen Adapazarı Geleneksel Fotomaraton Fotoğraf Yarışması ve Büyükşehir Belediyesi’nce 1996 yılından bu yana ASM ve AKM’de açılan fotoğraf sergileri, ilimizde fotoğraf sanatına karşı yeni bir soluk ve heyecan katmış ve gelişimine önemli bir katkı sunmuş bulunmaktadır.
Fotoğraf sanatı açısından Sakarya’mızda şimdilik en önemli sorun, Sakarya Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi bünyesinde hala fotoğraf bölümünün açılamamış olmasıdır.






Sakarya’mızda resim sanatı, fotoğrafla birlikte, Güzel Sanatların diğer dallarına oranla daha fazla gelişmiş bulunmaktadır. XX. yüzyılın ikinci çeyreğinde gerek Sabihahanım İlköğretim Okulu’nda, gerekse Adapazarı Halkevi’nde (bugün Atatürk Bulvarı’ndaki Defterdarlık Binası) bazı resim sergilerinin açıldığı bilinmektedir. Türk Resim Sanatının tanınmış isimlerinden Balkan Naci İslimyeli 1947, Adapazarı), Şadan Bezeyiş, Sabiha İslam (1932, Adapazarı), Mediha Sözer İslam (1935, Adapazarı) ve Orhan Dayal (1951) Adapazarılıdır.

Diğer yandan Türk Resmine hem ressam ve heykeltıraş olarak, hem de Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü (17 yıl) ve İstanbul Atatürk Eğitim Enstitüsü’nde (6 yıl) resim eğitimi veren Mustafa Tömekçe, 1921 Adapazarı doğumludur. Güneşler Beldesinin köklü ailelerinden Tömekçelerin çocuğu olan Mustafa Tömekçe, resim yanında yaptığı mask, büst ve heykelleriyle de tanınmıştır. Türk Fotoğraf Sanatının önemli isimlerinden Hüsnü Gürsel (1925, Adapazarı) ise, 32 yıllık resim öğretmenliğinin 26 yılını ilimizde gerçekleştirerek, resim sanatına önemli katkılar sunmuştur. İlimizde resme önemli katkılar sunan bir diğer isim ise, kendisi de ressam olan Süleyman Gürsoy’dur. Adapazarı’na resim öğretmeni olarak atanan Gürsoy, okullarda verdiği resim eğitiminin yanı sıra, 1989’da kurduğu Sakarya Sanatevi’nde bir çok kişiye resim eğitimi vermiş, bazı ressamların yetişmesine yardımcı olmuştur. Dr. Haldun Gürevin ilimizde yetişen tabip kökenli, Nihat Tuğcu (1924, Adapazarı) ise tüccar kökenli ressamlarımızdandır. İlimizde yetişen ve uzun süredir Kocaeli Üniversitesi güzel sanatlar Fakültesi’nde resim ve fotoğraf dersleri veren İkramettin Karaman, 12 kişisel sergi açmış ve bir çok karma sergiye katılmış ressamlarımızdan olup, ayrıca mozaik, vitray, ebru,müzik ve şiirle de ilgilenmektedir.

Öte yandan yirmi altı yıl süreyle Ozanlar Lisesi’nde resim eğitimi veren eğitimci-ressam Aydın Bilgin, Kömürpazarında kurduğu Arseli Sanatevi’nde ilimizdeki resim çalışmalarına katkı sunmuştur. 1990’lı ve 2000’li yıllarda ise emekli resim öğretmeni – ressam Metin Aşoğlu ile emekli resim öğretmeni – ressam Erdal Er, kendileri sergi açmanın yanı sıra, bir çok gencin yetişmesine de ön ayak olmuşlardır. Hamdi Özaydın, Rasim Soylu, Erhan Ayhan, Cahit Kart, Mithat Özdamar, İsmail Demirtaş gibi ressam-eğitimciler, okullarında verdikleri eğitimi, açtıkları sanat kurslarıyla ve özel öğrenci yetiştirerek de sürdürmektedirler.

Ortak özellikleri resme Sakarya Sanatevi’nde başlamak olan, kendilerine Grup Sakarya adını veren ve Nilgün Hun, Mualla Bayrak, Serpil Tamar, Jale Canay, Saadet Aralp ve Rukiye Akay’dan oluşan bir grup sanatçı da açtıkları karma sergilerle çalışmalarını sürdürmektedir.

1994‘te Galeri Müdürü Ressam Oğuz Aydın’ın öncülüğünde kurulan Sakarya Güzel Sanatlar Galerisi Koruma Derneği (SAGÜSAD) bünyesinde Oğuz Aydın, Erdal Er tarafından verilen resim eğitiminden bir çok kişi faydalanmış; dernek bünyesinden Ahsev Baliç, Bayram İnce gibi ressamlar yetişmiştir.

Öte yandan Zafer Atay’ın başkanlığını yürüttüğü Hendek Güzel Sanatlar Derneği (HEGÜSAD) Hendek’te, Işın Özdemir, Hatice Kılıçaslan, Zelife Aslan ve Hülya Ekşi’den oluşan resim grubu Karasu’da, ressam Ersoy Ayyıldız da (1975, Avusturya) Sapanca’da resim çalışmalarını sürdürmektedirler.

Adapazarı Büyükşehir Belediyesince, 2002 yılından bu yana her yıl nisan ayı başında Atatürk Bulvarı’ndaki meydanda yüzlerce katılımla gerçekleştirilen ve ödülleri 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nda verilen Adapazarı Geleneksel İlköğretim Öğrencileri Arası Resim Yarışması, ilimizde resim sanatına karşı yeni bir soluk ve heyecan katmış bulunmaktadır. Adapazarı Büyükşehir Belediyesi’nin 1996 yılından bu yana önce ASM, ardından AKM’de düzenli olarak sanat sergileri açması, ilimizdeki resim sanatın&

kadir emeğine sağlık...
ne gerek vardı kardeşim bu kadar ayrıntıya...benim için sanat mimar sinandır benim için sanat pri reistir benim için sanat mevlanadır yunus emredir vs...

bunlar sadece senin için değil dediğini duyar oldum...emeğine sağlık dedim ya kardeşim.